«سنت دو نقش دارد؛ يكي تكيه‌گاه و ديگري زنجير. از طرفي هويت مي‌بخشد و استقرار ايجاد مي‌كند و از طرفي باري سنگين بر دوش ملت مي‌شود و حركت‌شان را كند مي‌كند.»
در زمينه توجه به ميراث فرهنگي و ميراث ملي كشورمان طي سالهاي اخير فراز و نشيب هاي بسياري را شاهد بوده ايم. سازماني به نام ميراث فرهنگي با قدرت مانور بسيار محدود، با ادغام دو سازمان گردشگري و صنايع دستي، به آرامي به يكي از تأثير گذاران عرصه هاي اقتصادي و فرهنگي كشور تبديل مي شود و مجموعه اختياراتش باعث تبديل آن به يك نهاد تصميم ساز مي شود. هرچند افزايش توانايي هاي سازمان ميراث فرهنگي(و….!)، موجب بهبود وضع آثار تاريخي در كشور خواهد شد، اما بي توجهي به روي ديگر سكه، در برخي موارد لطمات جبران ناپذيري به روند توسعه پايدار وارد خواهد ساخت. نگارنده اگرچه قادر است اين موضوع را در سطح ملي بررسي نمايد، اما ترجيحاً به بررسي مقوله ميراث فرهنگي در شوشتر بسنده مي كند.
شوشتر شهري كهن از ايران است كه با توجه به ويژگي هاي آن در بعد «آثار تاريخي» و «ميراث فرهنگي» مي توان آن را متمايز از تمام شهرهاي موجود در كشور و حتي جهان دانست.
براي درك بهتر، آثار تاريخي شوشتر را به پنج گروه تقسيم مي كنيم:
1) بناهاي آبي و نهرهاي مصنوعي كه رگهاي حيات شهرستان و شهر مي باشند، با اينكه داراي قدمتي زيادند اما بيشتر آنها فعال و در اقتصاد منطقه نقش ايفا مي كنند.
2) آثار مذهبي-تاريخي مانند مساجد و بقاع، كه شمارشان در شوشتر كم نيست و داراي ارزشهاي تاريخي متفاوتند.
3) بافت قديم شامل كوچه هاي پر پيچ و خم، ساباط ها و خانه هاي قديمي با سبك معماري سنتي كه در شوشتر كم تعداد نيستند و داراي قدمتي معادل دوره هاي صفويه و قاجاريه اند. (كه البته «شوادان» خانه ها قدمت بسيار بيشتري دارند)
4) محوطه هاي تاريخي، كه در جلگه كهن خوزستان كم تعداد نيستند. اين محوطه ها از نظر مكاني پراكنده اند، اما برخي از آنها كاملاً در مجاورت شهر قرار دارند.
5)بناها و آثار بسيار شاخص و در حد بين المللي مانند «مسجد جامع»، «پل-بند شادروان»، «بند ميزان» و «مجموعه آسيابها و آبشارها»(كه نامزد ثبت در فهرست آثار جهاني يونسكو است).
جالب است بدانيم كه آثار تاريخي در شوشتر آنقدر متراكم و زيادند كه خودشان در حريم يكديگر قرار دارند، چه رسد به ديگران! سازمان ميراث فرهنگي هم با ابزار و اختيارات خود از آثار تاريخي پاسداري مي كند و هرگونه تعرض به حريم آثار تاريخي با واكنش مواجه مي شود. اما اكنون در چنين شهري چگونه مي توان انتظار توسعه و تغييرات داشت؟
اگر به ميراث فرهنگي با عينك محدوديت بنگريم درخواهيم يافت كه زندگي(و توسعه) در شهر شوشتر امكانپذير نخواهد بود و بايد آن را از قيد محدوديت هاي توسعه رها ساخت. اما اگر از ديدگاه سنتي به قضيه بنگريم ناچاريم با وضع موجود كنار آمده و توسعه را ناديده بگيريم. يعني دو راه كاملاً متضاد پيش روي خواهيم داشت. البته بايد توجه كنيم كه اين معضل و دو راه به ظاهر متضاد، مختص به آثار تاريخي نيست، بلكه مي توان آن را يكي از زير مجموعه هاي بحث تقابل يا تعامل سنت و مدرنيته به شمار آورد.
بهرحال براي خارج ساختن بحث توسعه شوشتر از سردرگمي بايد يك تصميم تاريخي گرفته و سنت يا توسعه را برگزيد. اما بوضوح روشن است كه انتخاب هريك از دوگزينه ضررات جبران ناپذيري را تحميل خواهد كرد. يا بايد به باتلاق بحران هويت فرو رفت و يا بايد توسعه نيافتگي را تحمل نمود.
تنها راهي كه باقي مي ماند كنار آمدن با هردو مقوله از طريق تدوين «گفتمان ميراث فرهنگي» است. در اين گفتمان بايد حد و حدود ميراث فرهنگي و خط قرمزهاي آن را كاملاً واضح و روشن مشخص كرد.
(بطور مثال يكي از مواد اين گفتمان مي تواند تعيين تكليف بافت كهن شوشتر باشد: راه حل احتمالي اين خواهد بود كه يك محله قديمي توسط سازمان ميراث فرهنگي خريداري شده و احيا گردد. همچنين منازل، و بناهاي شاخص از نظر معماري سنتي شناسايي، تملك و احيا شوند. بقيه بافت قديم نيز طبق ضوابطي خاص نوسازي شده، و بافتهاي متفاوتي در آن پيش بيني شود. يعني بطور مثال يك بافت، فقط ساخت و سازهاي ويلايي و بافت ديگر تراكم. در بافتي از اجزا و طرحهاي سنتي براي ساخت و ساز استفاده شود و در بافتي ديگر، شيوه هاي روز دنيا.)
اميد است نهادهاي دولتي و غير دولتي با مشاركت فعالان، متخصصان و جامعه جوان شوشتر در اسرع وقت همايشي ترتيب داده و خط قرمزهاي آثار تاريخي را در شهري كه زندگي مردم آن با ميراث فرهنگي كاملاً آميخته است مشخص كنند.

بخش دوم از سلسله مقالات شهر زيبا
در بررسي عوامل برهم زننده چهره شهر ها ابتدا به سيمكشي هاي هوايي برق اشاره مي نماييم.
افزايش رو به رشد مصرف برق خانگي و صنعتي باعث مي شود تا روز به روز نياز شهرها به برق بيشتر شود و پاسخ به اين نياز جز با توسعه شبكه هاي انتقال و توزيع انرژي الكتريكي امكان پذير نيست. نياز شديد به توسعه سريع شبكه ها باعث مي شود تا متوليان اين توسعه در هنگام طراحي خطوط جديد، چشم خود را بر مسائل پيراموني ببندند كه از جمله اين مسائل قرباني شدن زيبايي شهرهاست كه مي توان آن را ايجاد آلودگي هاي بصري در محيط هاي شهري نام داد.
شبكه هاي هوايي برق علاوه بر اينكه مستقيماً موجب زشتي چهره شهرها مي شوند، بطور غير مستقيم نيز موجب مي شوند كه فضاي سبز مطلوب را نتوان ايجاد كرد و هميشه بايد درختان را اولين قرباني شبكه هاي برق دانست.
طبق آنچه گفته شد، در خوزستان به علت گرمسيري بودن، شبكه هاي برق همواره در حال توسعه اند و ضمناً براي پايدار نگهداشتن شبكه نيز بايد تمهيدات بيشتري انديشيد كه به چالش پيش گفته بيشتر دامن مي زند.
براي فرار از اين چالشها راههاي زير پيشنهاد مي شود:
-توجه بيشتر به حفظ زيبايي شهر در هنگام طراحي مسير خطوط توزيع برق
-عبور دادن خطوط برق در فاصله اي از فضاي سبز كه كوتاه نمودن درختان جهت شبكه ها لازم نباشد
-زيرزميني نمودن شبكه ها بخصوص در هسته مركزي شهرها
ا-يجاد كانال مشترك خدمات شهري در مناطق جديدالاحداث(كه هزينه اين سرمايه گذاري را بزودي مي توان از دستگاههاي اجرايي حفار اخذ نمود)
همچنين به اين نكته نيز بايد اشاره نمود كه زيرزميني نمودن شبكه فشار متوسط و ضعيف برق در هسته مركزي شهر شوشتر هماكنون در حال اجراست و اين نقطه آغازي براي رهايي از شبكه هاي هوايي است و جا دارد از دست اندركاران اين امر تقدير و تشكر بعمل آيد.
در پايان نيز جا دارد از عدم جمع آوري شبكه برق عبوري از روي پل شادروان و همچنين از درون محوطه آبشارها، با وجود وعده اي كه داده شده بود از شركت توزيع برق شوشتر انتقاد كرد. وجود پايه هاي برق بر روي پل شادروان اگر چه ديگر براي ما عادي به نظر مي رسد، اما هنگامي كه جهانگردان متون تاريخي را با وضع امروز اين پل كه آن را از عجايت ساختماني جهان مي شمرند، مقايسه كنند بر ما مي خندند(شايد هم بگريند!)

(بخش اول از سلسله مقالات شهر زيبا)
زيبا سازي شهر ها مقوله اي بسيار مهم است كه معمولاً براي دستيابي به آن تلاشهاي گسترده اي صورت مي گيرد، اما نتيجه به سختي به دست مي آيد.
در نگارش اين مقالات سعي خواهد شد تا راهكارهاي مناسبي براي اين موضوع ارائه شود.
تلاش براي زيباسازي چهره شهرها را مي توان به دو موضوع عمده تقسيم كرد:
1. پيراستن چهره شهر از عوامل ناهمگون و نازيبا.
2. ايجاد مناظر و نماهاي زيبا و مفرح.
براي ايجاد مناظر زيبا، معمولا بوستانها و پاركهايي ساخته مي شود و بطور كلي فضاي سبز در اين موضوع نقش عمده اي ايفا مي كند. شهر شوشتر به علت متراكم نبودن(وجود فضاهاي خالي زياد)، استعداد ويژه اي براي ساخت فضاهاي زيبا و تفريحي دارد. عبور رودخانه و شعب متعدد آن از ميان شهر، جزاير ميان رودخانه، وجود آثار تاريخي ديدني و منحصر بفرد در كنار آبهاي روان، و باقي ماندن قسمتي از جنگلهاي حاشيه كارون در مناطق شهري، تنها بخشي از عواملي است كه بر استعدادهاي ويژه زيباسازي شهر شوشتر دامن مي زند.
اما نقش زدودن عوامل نازيبا از چهره شهر(كه غالباً ناديده گرفته مي شود)
وجود سيمكشي هوايي برق، عدم نماسازي(يا نماسازي هاي ناهمگون)، رها شدن زباله ها و ديوارنويسي، هركدام سهم بسزايي در برهم زدن چهره ي زيباي يك شهر دارند.
در بخش هاي بعدي اين مقاله، موارد فوق را به تفصيل بيان خواهيم كرد و انتظار ميرود نگارنده را از نظرات سازنده و مرتبط با موضوع محروم نكنيد.

ادامه دارد…

با كمال افتخار و خوشحالي بايد به استحضار دوستان همراه سي سرا برسانيم كه تيم فوتبال كارون شوشتر همچنان مايه سربلندي فوتبال شوشتر و خوزستان است و با تمام مشكلاتي كه اين تيم در فصل گذشته ليگ آزادگان پيش رو داشت توانست رتبه ششم را در جدول رده بندي پايان فصل كسب كند اگرچه تا دو هفته قبل از پايان فصل در رده چهارم نيز قرار داشت.
مشكلاتي كه معمولا از آنها به ضعف مالي شركت كشت و صنعت كارون شوشتر و ناتواني اين شركت در حمايت از ادامه فعاليت تيم فوتبالش مطرح مي شود باعث شد تا بازيكنان اين تيم در هفته هاي پاياني بدون انگيزه و حتي بعضاً بدون تمرين جمعي در ميادين حاضر شوند. گفته مي شود درحالي كه فصل به پايان رسيده هنوز هم پيش قرارداد برخي از بازيكنان پرداخت نشده است!!! و شركت در فكر فروش امتياز تيم و وصوصل مطالبات بازيكنان است.
فروش امتياز تيم فوتبال كارون شوشتر درحالي مطرح مي شود كه تاكنون يكي از پرطرفدارترين تيمهاي ليگ دسته اول بوده است. بيشتر مربيان يا بازيكنان حريف كه در شوشتر مسابقه داده اند در اظهار نظرهاي خود كارون را تيمي داراي پشتوانه قوي از حيث تماشاگر و تعصب دانسته اند. با همه اين احوال مديران شركت كشت و صنعت كارون براي فروش امتياز تيم پاي فشاري مي كنند و چشم خود را بر خواست همه مردمي كه مي خواهند كارون در شوشتر بماند بسته اند.
با وجود تمامي مشكلات تيمي، فدراسيون فوتبال آقاي حسن شاهمراديان را به عنوان فني ترين مربي فصل در ليگ دسته اول كشور معرفي كرد. اين خبر باعث مسرت تمامي عاشقان فوتبال شوشتر شد. گفتني است حسن شاهمراديان در شرايطي موفق به كسب عنوان فني ترين مربي ليگ دسته اول كشور شد كه مربياني چون منصور پورحيدري(مربي صنايع اراك و مربي اسبق استقلال)، فرشاد پيوس(مربي تراكتور سازي) و ديگر مربيان با تجربه هدايت تيمهاي دسته اولي را بر عهده داشتند.
براي اين مربي دلسوز، توانا، باتجربه و باغيرت آرزوي موفقيت مي كنيم و اميدواريم مشكلات تيم كارون هرچه سريعتر حل شود، و هم تيم در شوشتر بماند و هم شاهمراديان قهرمان!

يا من اسمه دواء
با توجه به اينكه بهترين ايام براي توسل به ائمه اطهار روزهاي ولادت يا شهادت ايشان است نذري را به دوستان مؤمن معرفي مي نماييم.
نذري براي آنهايي كه معتقدند اگر همه درها بسته شود در توسل باز است. نذري براي كشتي شكسته ها و تمام كسانيكه حاجتهاي مهمي دارند و براي برآورده شدن حاجتها لحظه شماري مي كنند.

اسم ابوالفضل مي زند آتش به جانها
اسم حسين فاطمه سوخت آشيانها

دلا بسوز كه سوز تو كـارها بكند
دعاي نيمه شبي دفع صد بلا بكند

اين نذر مقدس 27 رجب سال 80 و 15 شعبان سال 80 بترتيب بيماران مبتلا به سرطان خون و سرطان روده بزرگ را از مرگ حتمي نجات داد؟ نذري كه 31/6/76 جوان 23 ساله عرب را در شوشتر از مرگ نجات داد.

نذر حضرت رقيه ( ع) و حضرت ابوالفضل العباس (ع)
الف) چهارده ركعت نماز = 7 × 2 ركعت
ب) 5 روز روزه ( لازم نيست حتماً پشت سر هم ادا شوند)
ج) 7000 تومان نذر نيازمندان

توجه :
1- اداي نذر بعد از رسيدن به مراد و حاجت لازم مي شود و نه قبل از آن.
2- نيت نماز، روزه و نذر نيازمندان، هديه ثواب آنها به 14 معصوم(ع) ، شهداي كربلا و بويژه حضرت رقيه (ع) وحضرت ابوالفضل العباس (ع) مي باشد.
3- بهترين زمان توسل و نذر ايام ولادت و شهادت ائمه اطهار (ع) و شبهاي قدر مي باشد.

خدايا !
دوستان را كجا كني محروم
تو كه با دشمنان نظر داري

ملتمس دعا، بنده روسياه اما اميدوار به فضل الهي، حسنعلي عطار
شوشتر، بهمن 1380، بازنويسي 8/4/85 به ياد ابرزن تاريخ حضرت فاطمه(س) و توزيع آن در بارگاه ملكوتي حضرت رقيه(ع) و حضرت زينب(س) در ايام مقدس فاطميه.
————————————-
منبع:
وبلاگ شخصي حسنعلي عطار (گياهان دارويي)